Araçların boyası zaman içerisinde özelliğini kaybeder. Bu durum ister istemez herhangi bir sebep sonucu olabilir ya da geçen zaman içerisinde parlaklığını kaybetmeye yüz tutan araç boyasının özelliğini kaybeder. Bu durumu eski haline çevirmek için yapılan işleme boya koruma ve pasta cila işlemi diyoruz.
Boya koruma pasta cila yapılmış araçlarda, aynı cila uygulaması yapılmış gibi temiz bir bezle kaputun üzerine yapılan bir işlemdir. Bu işlem yapıldıktan sonra boya koruma cilası bir müddet bekletilip temizlendikten sonra aracın güneş ve hafif çiziklerden korunmasını sağlamak için yapılan bir işlemdir.
Boya koruma pasta cila işlemi, aracın boyasında zamanla oluşan matlaşma, donukluk, solma ve hafif yüzeysel çiziklerin giderilmesi için uygulanan profesyonel bir yüzey bakım işlemidir.
Araç boyası dış etkenlerle sürekli temas halindedir. Güneşin UV ışınları, yağmur, toz, kuş dışkısı, ağaç özsuyu, böcek kalıntıları ve yanlış yıkama teknikleri boyanın zamanla yıpranmasına neden olur. Pasta cila işlemi bu yıpranmayı tersine çevirerek boyanın eski parlaklığına kavuşmasını sağlar.
Boya koruma ise cila işleminden sonra uygulanan ve boyayı dış etkenlere karşı koruyucu bir tabaka oluşturan ek bir işlemdir.
Boyada matlaşma ve donukluk oluştuğunda en belirgin ihtiyaç işaretidir. Yeni alınan bir araç canlı ve derin bir parlaklığa sahipken zamanla bu parlaklık kaybolur. Boya donuklaşır, ışık yansıtma özelliğini kaybeder. Pasta cila bu donukluğu gidererek boyanın alt katmanlarındaki canlılığı ortaya çıkarır.
Yüzeysel hafif çizikler bulunduğunda pasta cila etkili bir çözümdür. Oto yıkamada kullanılan sert fırçalar, yanlış bezle silme, süpürge veya dal teması gibi nedenlerle oluşan ince çizikler, pasta cila ile giderilebilir. Derin çiziklerde ise çizik boyaya kadar ulaşmışsa pasta cila yeterli olmayabilir.
Araç uzun süre güneş altında kaldığında UV ışınları boyanın kimyasal yapısını bozar. Özellikle kırmızı, mavi ve siyah gibi koyu renkli araçlarda güneş yanığı ve renk solması daha belirgindir. Pasta cila işlemi bu solmayı kısmen geri kazanabilir ancak ileri derecede güneş yanığı olan araçlarda yeniden boya gerekebilir.
Araç ikinci el olarak satın alınacağı zaman pasta cila işlemi yapılması aracın değerini artırır. Alıcı gözü parlak ve temiz bir boya her zaman daha cazip gelir. Yapılan pasta cila ile araç sanki boyası yenilenmiş gibi bir görünüme kavuşur.
Dolu hasarı veya boyasız göçük onarımından sonra genellikle pasta cila işlemi yapılması önerilir. İşlem sırasında oluşabilecek hafif yüzey bozuklukları veya polisaj farkları cila ile giderilir.
Aracın genel bakım ve koruma amacıyla yılda bir veya iki kez pasta cila yaptırmak, boyanın ömrünü uzatır. Düzenli cila uygulaması boyanın UV ışınlarına karşı direncini artırır, suyu daha iyi yuvarlamasını sağlar ve kir tutmayı azaltır.
Profesyonel bir pasta cila işlemi belirli aşamalardan geçer. Bu aşamaların her biri doğru malzeme ve doğru teknikle yapılmalıdır.
Adım 1 – Araç Yıkama ve Kurutma
İlk adım aracın çok iyi bir şekilde yıkanmasıdır. Toz, toprak, kum gibi sert partiküller boya yüzeyinde kalırsa pasta cila sırasında ekstra çizikler oluşabilir. Araç özel oto şampuanları ile yıkanır, jant ve lastikler ayrıca temizlenir. Ardından araç tamamen kurulanır.
Adım 2 – Yüzey Temizliği ve Demir Tozu Arındırma
Yıkama sonrası boya yüzeyinde görünmeyen partiküller kalabilir. Demir tozları, endüstriyel kalıntılar veya yapışkan artıklar varsa özel kimyasallarla temizlenir. Bu aşamada kil (detay kil) uygulaması da yapılabilir. Kil, boyaya yapışmış gözle görünmeyen kirleri mekanik olarak temizler.
Adım 3 – Boya Kalınlığı Ölçümü
Profesyonel bir işlemde boya kalınlığı ölçülür. Bu sayede boyanın ne kadar kalın olduğu, daha önce boya veya pasta cila işlemi görüp görmediği anlaşılır. Çok ince boyada aşırı pasta yapmak boyayı tamamen tüketebileceği için hassas işlem yapılır.
Adım 4 – Pastalama Aşaması
Pastalama, boya üzerindeki donuk tabakayı ve hafif çizikleri aşındırarak temizleme işlemidir. Farklı sertliklerde pastalar kullanılır:
Aşındırıcı pasta (kesme pasta) daha derin çizikler ve ileri derecede matlaşma için kullanılır. Orta sertlikte pasta günlük kullanım çizikleri ve normal matlaşma için tercih edilir. İnce parlatma pastası ise işlemin son aşamasında parlaklığı artırmak için uygulanır.
Pastalar, özel cila makineleri ve uygun sertlikte pedler ile uygulanır. Makine devri, pedalama tekniği ve uygulama süresi büyük önem taşır. Yanlış yapılan bir pastalama boyayı yakabilir veya haleler bırakabilir.
Adım 5 – Ara Temizlik
Her pasta aşamasından sonra artık pasta kalıntıları mikrofiber bezlerle dikkatlice temizlenir. Tozlanma olmaması için gerekli özen gösterilir.
Adım 6 – Parlatma (Cila) Aşaması
Pastalama ile aşındırılan yüzeyin tekrar parlaklığa kavuşması için parlatma cilası uygulanır. Bu işlemde genellikle düşük aşındırıcılı veya hiç aşındırıcısız ürünler kullanılır. Parlatma sonrası boya derinlik kazanır ve yansıtma özelliği artar.
Adım 7 – Boya Koruma Uygulaması
Parlatma işlemi tamamlandıktan sonra boyayı dış etkenlere karşı korumak için koruyucu ürün uygulanır. Boya koruma işlemi şu şekilde yapılır:
Temiz bir mikrofiber bez ile koruma cilası kaputun üzerine ve diğer boyalı yüzeylere ince bir tabaka halinde uygulanır. Ürünün cinsine göre belirli bir süre (genellikle birkaç dakika) bekletilir. Bu bekleme süresi boyunca koruyucu katman boya yüzeyine yapışır ve kimyasal bağ oluşturur. Süre sonunda başka bir temiz ve kuru mikrofiber bez ile fazla ürün dikkatlice temizlenir. Sonuçta boya üzerinde koruyucu bir tabaka oluşmuş olur.
Adım 8 – Son Kontrol ve Detay Temizlik
İşlem tamamlandıktan sonra araç farklı ışık açılarında kontrol edilir. Kaçırılmış bir nokta, cila kalıntısı veya hale varsa müdahale edilir. Lastikler, camlar, farlar ve krom aksamlara da -gerekirse- ayrı bakım yapılır.
Pasta cila ve boya koruma işlemi yapılan aracın koruyucu tabakasının ömrünü uzatmak için bazı noktalara dikkat edilmelidir.
İşlem sonrası ilk birkaç gün aracın yıkanmaması önerilir. Koruyucu tabakanın tam sertleşmesi için zamana ihtiyacı vardır.
Yıkama yaparken oto yıkama makineleri yerine elde yıkama tercih edilmelidir. Otomatik fırçalar koruyucu tabakayı aşındırabilir. Elde yıkamada ise iki kova yöntemi ve yumuşak mikrofiber eldivenler kullanılmalıdır.
Yüksek basınçlı su fıçıları boya yüzeyine çok yakın tutulmamalıdır. Koruyucu tabakaya zarar verebileceği gibi boyanın kenarlarından su sızdırarak hasar oluşturabilir.
Düzenli olarak ek koruma uygulamaları yapılabilir. Her yıkamadan sonra hızlı detaylandırıcı (quick detailer) ürünler kullanılabilir. Bu ürünler koruyucu tabakayı yeniler ve su iticiliği artırır.
Araç mümkünse kapalı otoparkta veya gölgede park edilmelidir. Uzun süre güneş altında kalan aracın koruyucu tabakası daha çabuk tükenir.
Her araç aynı değildir ve her işlem farklıdır. Fiyatı etkileyen unsurlar şunlardır:
Aracın büyüklüğü temel faktörlerden biridir. Küçük bir hatchback araç ile büyük bir SUV veya ticari araç arasında işlem süresi ve kullanılan malzeme miktarı farklıdır. Yüzey alanı büyüdükçe emek ve süre artar.
Boyanın mevcut durumu fiyatı en çok etkileyen unsurdur. Yeni gibi bir boyaya yapılacak hafif parlatma ile yıllardır bakım görmemiş, matlaşmış, çiziklerle dolu bir boyanın restorasyonu arasında işçilik farkı büyüktür. Bazı durumlarda çok aşamalı pastalama gerekebilir.
Pastalama aşama sayısı önemlidir. Tek aşamalı parlatma ile üç aşamalı kesme-orta-parlatma işlemi arasında süre ve emek farkı vardır. Hasar durumuna göre kaç aşama gerektiğine karar verilir.
Kullanılan ürünlerin kalitesi fiyata yansır. Profesyonel marka pastalar, kaliteli koruyucu cilalar ve özel pedler daha maliyetlidir ancak sonuç da buna göre daha kaliteli ve dayanıklı olur.
Boya koruma ürününün türü fiyatı etkiler. Klasik sentetik wax ürünleri, seramik kaplamaya göre daha ekonomiktir. Uzun süreli koruma sağlayan seramik kaplamalar ve nano kaplamalar daha ileri seviye işçilik gerektirir ve maliyeti daha yüksektir.
Aracın rengi da küçük ölçüde etki edebilir. Koyu renkli (özellikle siyah, lacivert, koyu kırmızı) araçlarda her türlü çizik ve hale daha kolay görünür. Bu nedenle koyu renk araçlarda işlem daha titizlik gerektirir ve süresi uzayabilir.
Daha önce yapılan işlemler rol oynar. Aracın daha önce düşük kaliteli ürünlerle veya yanlış tekniklerle cilalanmış olması, katman katman ürün birikmesine neden olabilir. Bu birikintilerin temizlenmesi ek süre gerektirir.
Kesin fiyat için aracın görülmesi ve boyanın durumunun incelenmesi gerekmektedir. Telefonla ortalama bir bilgi alınabileceği gibi, net fiyat için servise gelinmesi önerilir.
İşlemin süresi aracın büyüklüğüne ve boyanın durumuna göre değişir.
Hızlı tek aşamalı parlatma ve cila işlemi küçük araçlarda 2 ila 3 saat arasında tamamlanabilir. Normal iki aşamalı pasta ve koruma işlemi küçük araçlarda 3 ila 4 saat, büyük SUV veya ticari araçlarda 4 ila 6 saat sürebilir.
Derin çiziklerin bulunduğu veya çok matlaşmış boyaya sahip araçlarda üç aşamalı kesme-patlama-parlatma işlemi yapılır. Bu işlem küçük araçlarda 5 ila 7 saat, büyük araçlarda tam bir iş günü veya daha fazla sürebilir.
Seramik kaplama gibi ileri seviye koruma işlemleri yapılacaksa, pastalama ve cila işleminin ardından kaplama uygulaması ve kuruma süresi eklenir. Bu durumda toplam süre bir buçuk ila iki günü bulabilir.
Süre konusunda acele edilmemesi gerektiği unutulmamalıdır. Kaliteli bir işlem zaman ister.
Pasta cila boyaya zarar verir mi?
Doğru uygulandığında hayır. Pastalama işlemi boyanın en üst tabakasındaki hasarlı katmanı çok ince bir şekilde aşındırarak temizler. Ancak aşırı ve sık pasta cila yapmak boyayı inceltebilir. Boya kalınlığı ölçümü yapılarak dozunda uygulama yapılması gerekir.
Pasta cila ne sıklıkla yapılmalıdır?
Normal kullanım koşullarında aracın durumuna bağlı olarak yılda bir kez yeterlidir. Çok dışarıda kalan, yoğun güneş alan veya sık yıkanan araçlarda yılda iki kez yapılabilir. Her ay pasta cila yapmak boyaya zarar verir.
Boya koruma işlemi ne kadar dayanır?
Kullanılan ürüne bağlı olarak değişir. Klasik wax tipi koruyucular 1 ila 3 ay arasında dayanırken, sentetik sealant ürünleri 3 ila 6 ay, seramik kaplamalar ise 1 ila 3 yıl arasında koruma sağlayabilir.
Pasta cila farlara da yapılır mı?
Evet, far parlatma işlemi bu hizmet kapsamında yapılabilir. Zamanla sararan, matlaşan ve ışık geçirgenliği azalan far camları özel pasta ve tekniklerle parlatılarak eski görünümüne kavuşturulur. Bu işlem ayrı bir hizmet olarak da sunulmaktadır.
Pasta cila çizikleri tamamen yok eder mi?
Yüzeysel, tırnağa takılmayan hafif çizikleri tamamen yok eder. Ancak tırnağınıza takılan derin çizikler, çizik boya katmanını geçmişse pasta cila ile tamamen giderilemez. Bu tür derin çizikler için rötuş boya veya bölgesel boya gerekebilir.
Yeni araca pasta cila yapılmalı mı?
Yeni araçlarda fabrika çıkışlı boya genellikle parlaktır ve koruyucu tabakası vardır. Ancak bazı durumlarda nakliye ve stoklama sırasında hafif çizikler oluşabilir. Yeni araçlara çok hafif bir parlatma ve koruyucu cila uygulaması faydalıdır. Aşındırıcı pasta yapılmasına gerek yoktur.
Boyaya su damlası lekeleri pasta cila ile çıkar mı?
Evet, su lekeleri (mineral kalıntıları) genellikle pasta cila ile çıkarılabilir. Ancak çok uzun süre boyaya işlemiş su lekeleri yüzeyde iz bırakmışsa tamamen çıkarılamayabilir. Bu durumda daha güçlü kimyasal temizleyiciler gerekebilir.
Kısmi pasta cila sadece belirli bölgelere uygulanır. Örneğin sadece kaput ve tavan gibi güneşi en çok gören bölgelerde matlaşma varsa veya sadece kapı üzerinde bir çizik bulunuyorsa kısmi işlem yeterli olabilir. Daha ekonomiktir ve daha kısa sürer.
Tam pasta cila ise aracın tüm boyalı yüzeylerine yapılır. Tüm araçta homojen bir parlaklık ve koruma sağlar. Aracın tümüyle yenilenmesi gerektiğinde tercih edilir.
Hangi yöntemin uygun olduğuna aracın incelenmesinden sonra karar verilir.
Aracınızın boyasının matlaştığını, donuklaştığını veya hafif çiziklerle dolduğunu fark ediyorsanız, boya koruma pasta cila işlemi tam size göre bir çözümdür. Uygulama sonrası aracınızın boyası hem güneşin zararlı ışınlarına karşı korunur hem de yenilenmiş bir parlaklığa kavuşur. Aracınızı getirin, boyanızı ilk günkü gibi parlatalım.
