Dolu yağışından kaynaklı araç üzerinde veya çevresinde oluşan göçükleri PDR yöntemi ile onarma işlemidir.
Dolu yağışı sonrası aracın tavan veya kaporta üzerinde oluşan göçük boyaya zarar vermediyse boyasız onarım işlemi mümkündür. Fakat birçok dolu yağışı sonrası ağır hasar söz konusu olduğu için dolu hasarı sonrası kaporta üzerinde hasar tespiti yapılarak gerekli işlemleri yapmak doğru olacaktır.
Dolu hasarı, dolu yağışı sırasında atmosferden düşen buz taneciklerinin araç yüzeyine çarpması sonucu oluşan göçüklerin tamamına verilen isimdir. Dolu tanelerinin büyüklüğüne, düşme hızına ve yoğunluğuna bağlı olarak araç üzerinde onlarca hatta yüzlerce göçük meydana gelebilir. Dolu hasarı aracın tavan, kaput, bagaj, yan kapaklar ve hatta ayna gibi bölgelerinde oluşabilir. Dolu tanelerinin büyüklüğü arttıkça ve hızı yükseldikçe hasarın şiddeti de artar.
Dolu yağışı sırasında yeryüzüne düşen buz taneleri, aracın metal yüzeyine çarptığında, çarpma anındaki kinetik enerji sacda şekil değişikliğine neden olur. Bu şekil değişikliği genellikle küçük, yuvarlak ve kenarları hafif yukarı kalkmış göçükler şeklinde kendini gösterir. Dolu tanesinin büyüklüğü arttıkça göçüğün çapı da büyür. Dolu tanesinin düşme hızı arttıkça göçüğün derinliği artar. Dolu yağışının yoğunluğu arttıkça ise aynı bölgeye birden fazla darbe gelmesi nedeniyle göçükler iç içe geçebilir veya sacda gerilme çatlakları oluşabilir.
Dolu hasarının en çok görüldüğü bölge aracın tavanıdır çünkü dolu taneleri yukarıdan düştüğü için en fazla tavan bölgesini hedef alır. Kaput ve bagaj ikinci sıklıkta hasar gören bölgelerdir. Yan camlardan sekerek gelen taneler yan kapaklarda da hasar oluşturabilir. Çok şiddetli dolu yağışlarında aracın camlarında kırılma veya çatlama da meydana gelebilir.
Dolu yağışı sonrası aracın detaylı bir şekilde incelenmesi gerekir. Bu inceleme sırasında aşağıdaki noktalar değerlendirilir.
Gözle muayene yapılır. Normal ışık altında dolu göçükleri çoğu zaman kolayca görülebilir. Özellikle açılı ışık altında bakıldığında göçüklerin gölgeleri net olarak ortaya çıkar. Işık tablosu ile yapılan kontrolde ise her bir göçük tek tek tespit edilir, sayılır, büyüklüğü ve derinliği not edilir. Bu aşama, aracın tüm yüzeyinin titizlikle taranmasını gerektirir. Bazen çok küçük göçükler gözden kaçabilir, bu nedenle farklı açılardan ve farklı ışık koşullarında inceleme yapılır.
Boya hasarı kontrolü yapılır. Her bir göçüğün üzerindeki boya bütünlüğü incelenir. Boyada çatlak var mı, boya kalkmış mı, metal açığa çıkmış mı diye bakılır. Boya hasarı olmayan göçükler boyasız onarım için uygundur. Boya hasarı olan göçükler için ise geleneksel kaporta ve boya işlemi gerekecektir.
Sac gerilimi kontrolü yapılır. Yoğun dolu yağışına maruz kalan araçlarda, metal sac belirli bir gerilime maruz kalır. Bu gerilim bazı bölgelerde sacın esneme kapasitesini aşabilir ve sacda kalıcı deformasyonlar veya çatlaklar oluşabilir. Bu durumdaki araçlarda sadece göçükleri düzeltmek yeterli olmayabilir, bazen sac değişimi gerekebilir.
Göçük sayısı ve yoğunluğu belirlenir. Dolu hasarı araç üzerinde birkaç göçükten birkaç yüz göçüğe kadar değişen geniş bir yelpazede olabilir. Göçüklerin yoğun olduğu alanlar ve seyrek olduğu alanlar tespit edilir. Bu bilgi, hangi onarım yönteminin uygulanacağına karar vermede kullanılır.
Tüm bu tespitler yapıldıktan sonra hasarın derecesine göre onarım planı oluşturulur.
Dolu hasarı, şiddetine göre farklı derecelere ayrılır ve her derece için farklı onarım yaklaşımları uygulanır.
Hafif Dolu Hasarı genellikle küçük çaplı dolu tanelerinin oluşturduğu, sayıca az (genellikle 20'den az) ve sığ göçüklerdir. Bu tür hasarlarda göçükler küçük olduğu için boya hasarı riski düşüktür. Hafif dolu hasarında boyasız göçük onarımı ile tek tek göçükler düzeltilir. İşlem süresi göçük sayısına bağlı olarak birkaç saat ile bir iş günü arasında değişir.
Orta Dolu Hasarı orta büyüklükte dolu tanelerinin oluşturduğu, sayıca fazla (genellikle 20 ila 100 arası) ve kısmen derin göçüklerdir. Bu tür hasarlarda bazı göçüklerde hafif boya gerilmesi veya çok küçük çatlaklar olabilir. Orta dolu hasarında öncelikle boyasız göçük onarımı denenir. Boyasız onarımın mümkün olmadığı noktalar için bölgesel boya rötuşları veya küçük çaplı boya işlemleri gerekebilir. İşlem süresi bir ila üç iş günü arasında değişir.
Ağır Dolu Hasarı büyük çaplı dolu tanelerinin (ceviz büyüklüğü ve üzeri) oluşturduğu, sayıca çok fazla (yüzlerce) ve oldukça derin göçüklerdir. Bu tür hasarlarda boya hasarı yaygındır. Sacda gerilme, esneme ve hatta yırtılmalar olabilir. Ağır dolu hasarında onarım çok daha kapsamlıdır. Küçük göçükler için boyasız onarım denenirken, büyük ve derin göçükler için kaporta düzeltme ve boya işlemi gerekir. Bazı durumlarda tavan sacı gibi geniş bölgelerin tamamen değiştirilmesi gerekebilir. İşlem süresi bir haftayı bulabilir.
Çok Ağır Dolu Hasarı (felaket seviyesi) çok büyük dolu tanelerinin (tenis topu büyüklüğü ve üzeri) oluşturduğu hasarlardır. Bu durumda aracın camları kırılır, saclar yırtılır, aracın yapısal bütünlüğü bozulabilir. Bu tür hasarlı araçlar bazen sigorta şirketleri tarafından pert (ekonomik olarak tamir edilemez) olarak değerlendirilebilir. Onarım mümkünse dahi çok kapsamlı kaporta, sac değişimi ve boya işlemi gerekir.
Hasar derecesinin doğru belirlenmesi, uygulanacak onarım yönteminin ve sürecin doğru planlanması açısından kritik öneme sahiptir.
Dolu hasarında boyasız onarım, her bir göçüğün tek tek düzeltilmesi esasına dayanır. Bu işlem büyük sabır, deneyim ve özel ekipman gerektirir.
İlk aşamada aracın hasarlı bölgelerine erişim sağlanır. Tavan hasarı için aracın iç tavan döşemesi sökülerek tavana arkadan ulaşılır. Kaput hasarı için kaputun altındaki ses yalıtımı ve kaplamalar sökülür. Bagaj hasarı için bagaj döşemeleri ve kaplamalar çıkarılır. Yan kapak hasarı için kapı iç kaplamaları sökülür. Bu işlemler sırasında hiçbir parçaya zarar verilmemesine özen gösterilir.
İkinci aşamada her bir göçük tek tek ele alınır. Özel çelik çubuklar ve uç aparatları kullanılarak göçükler arkadan itilerek düzeltilir. Dolu hasarında çok sayıda göçük olduğu için bu işlem sırasında sistematik bir yaklaşım izlenir. Genellikle bir bölge bitirilmeden diğerine geçilmez. Aynı bölgedeki göçükler düzeltilirken, bir göçük düzeltildikten sonra komşu göçüğe geçilir.
Üçüncü aşamada önden erişimin zor olduğu bölgeler için sıcak tutkal yöntemi kullanılır. Bu yöntemde göçüğün üzerine özel bir tutkal ile bir çekme aparatı yapıştırılır. Tutkal kuruduktan sonra özel bir alet ile çekme işlemi uygulanarak göçük dışarıdan düzeltilir. Bu yöntem özellikle tavan bölgesinin bazı noktalarında ve çift cidarlı bölgelerde tercih edilir.
İşlem sırasında sürekli olarak ışık tablosu kullanılır. Işık, göçüklerin tam olarak nerede olduğunu ve düzeltme işleminin ne kadar ilerlediğini gösterir. Her bir göçük düzeltildikten sonra kontrol edilir ve gerekirse ek müdahale yapılır.
Tüm göçükler düzeltildikten sonra araç farklı ışık açılarında ve farklı hava koşullarında tekrar kontrol edilir. Kaçırılan veya tam olarak düzelmemiş bir göçük varsa ek işlem yapılır.
Boyasız onarımın en büyük avantajı, aracın orijinal boyasının tamamen korunmasıdır. Bu sayede araçta herhangi bir değer kaybı olmaz ve boya kabarması, renk farkı gibi sorunlar yaşanmaz.
Eğer dolu hasarı sonucunda bazı göçüklerde boya hasarı oluşmuşsa (boya çatlaması, boya kalkması, metalin açığa çıkması gibi) bu göçükler için geleneksel kaporta ve boya işlemi gerekir.
Bu işlemde öncelikle hasarlı bölgenin boyası sökülür ve zımparalanır. Göçük düzeltilir veya gerekirse macun çekilir. Yüzey tesviye edildikten sonra astar boya uygulanır. Aracın orijinal rengine uygun boya karışımı hazırlanır ve son kat boya ile vernik uygulanır. Boya kuruduktan sonra polisaj ile parlatma yapılır.
Boyalı onarım, boyasız onarıma göre daha uzun sürer ve maliyeti daha yüksektir. Ayrıca aracın ikinci el değerini de olumsuz etkiler. Bu nedenle mümkün olduğunca boyasız onarım tercih edilir. Sadece zorunlu durumlarda boyalı işleme başvurulur.
Bazı durumlarda karma yöntem uygulanabilir. Aracın büyük kısmında boya hasarı yokken sadece birkaç noktada boya hasarı varsa, diğer göçükler boyasız düzeltilir, sadece boya hasarı olan noktalara bölgesel boya işlemi yapılır. Bu yaklaşım, hem zaman hem de maliyet açısından en verimli çözümü sunar.
Dolu hasarı onarımı, diğer hasar türlerine göre daha karmaşık ve değişken yapıdadır. Fiyatı etkileyen başlıca unsurlar şunlardır.
Göçük sayısı en belirleyici faktördür. On göçük ile yüz göçük arasında işçilik farkı çok büyüktür. Ancak göçük sayısı arttıkça ortalama birim fiyat genellikle düşer. Yani beş göçük için ödenecek ücret ile elli göçük için ödenecek ücret arasında beş kat değil, daha düşük bir fark olur.
Göçüklerin büyüklüğü ve derinliği önemli bir faktördür. Küçük çaplı ve sığ göçükler daha kısa sürede düzeltilirken, büyük çaplı ve derin göçükler daha fazla zaman ve emek gerektirir.
Göçüklerin bulunduğu bölge fiyatı etkiler. Tavan bölgesinde yer alan göçükler için iç döşemenin sökülmesi gerekir. Kaput bölgesine erişim genellikle daha kolaydır. Kapılar ve çamurluklar için iç kaplamaların sökülmesi gerekebilir. Bagaj kapağı ve yanaklar farklı zorluk derecelerine sahiptir.
Boya durumu kritik bir unsurdur. Boya hasarı olmayan göçükler için boyasız onarım yapılırken, boya hasarlı göçükler için boyalı onarıma geçilir. Bu da fiyatı ciddi oranda artırır.
Aracın marka ve modeli fiyatı etkileyebilir. Bazı araçlarda sac kalınlığı daha düşük olduğu için göçük düzeltme daha kolay veya daha zor olabilir. Bazı modellerde iç döşemelerin sökülmesi daha zahmetlidir. Lüks segment araçlarda hassasiyet daha yüksektir.
Hasarın yayılımı önemlidir. Hasarlı bölgenin tek bir bölgede yoğunlaşması ile tüm araca yayılmış olması arasında işlem süresi farkı büyüktür.
Daha önce yapılmış işlemler fiyatı etkileyebilir. Daha önce boya veya macun işlemi görmüş bölgelerde dolu hasarı oluşmuşsa, bu bölgelerde işlem yapmak riskli olabilir ve ek süre gerektirebilir.
Kesin fiyat için aracın görülmesi ve her bir göçüğün tek tek değerlendirilmesi gerekmektedir. Dolu hasarı onarımında genellikle göçük başına veya işin bütününe göre fiyatlandırma yapılır.
Dolu hasarı onarımının süresi, hasarın büyüklüğüne ve şiddetine bağlı olarak büyük değişkenlik gösterir.
Hafif dolu hasarında (20'ye kadar göçük) ve sadece boyasız onarım gerekiyorsa işlem aynı gün içinde, ortalama 2 ila 5 saat arasında tamamlanabilir.
Orta dolu hasarında (20 ila 100 arası göçük) boyasız onarım ile birlikte bazı bölgelerde küçük çaplı boya işlemleri gerekebilir. Bu durumda toplam süre 1 ila 3 iş günü arasında olabilir.
Ağır dolu hasarında (100+ göçük) ve boya hasarının da bulunduğu durumlarda işlem süresi 3 ila 7 iş günü arasını bulabilir. Çok ağır hasarlarda ve sac değişimi gereken durumlarda süre daha da uzayabilir.
Boyasız onarım yapılacak araçlarda bekleme süresi olmadığı için işlem biter bitmez araç teslim alınabilir. Boyalı işlemlerde ise boya kuruma süresi nedeniyle teslim birkaç gün sürebilir.
Dolu hasarı, kasko sigortaları kapsamında genellikle teminat altındadır. Ancak her poliçenin kapsamı farklıdır, bu nedenle sigorta şirketinize danışmanız önemlidir.
Dolu hasarı sonrasında yapılması gerekenler şu şekilde sıralanabilir:
Dolu yağışı sonrası aracınızı mümkün olan en kısa sürede sigorta şirketinize veya ekspertiz servisine götürerek hasar tespiti yaptırın. Dolu hasarı tespiti genellikle ekspertiz merkezlerinde özel ışık sistemleri ile yapılır. Her bir göçük tek tek sayılır ve kayıt altına alınır.
Sigorta şirketiniz, hasar tespit raporuna göre onarım için onay verir ve anlaşmalı servislerde veya dilediğiniz serviste onarım yapmanıza izin verir. Onarım öncesi sigorta şirketinizden onay almanız önemlidir.
Onarım tamamlandıktan sonra fatura ve işlem belgeleri sigorta şirketine iletilir ve ödeme süreci başlatılır. Kasko poliçenizde muafiyet (tenzilat) bedeli varsa, bu bedeli siz ödersiniz, geri kalanı sigorta karşılar.
Dolu hasarı onarımında sigorta şirketleri genellikle boyasız onarımı tercih eder çünkü daha ekonomiktir. Boyasız onarımın mümkün olmadığı durumlarda boyalı onarıma onay verirler.
Dolu hasarını tamamen önlemek mümkün olmasa da riski azaltmak için bazı önlemler alınabilir.
Hava durumu takibi yaparak dolu yağışı uyarısı alındığında aracınızı kapalı otoparka veya garaja çekmek en etkin korunma yöntemidir.
Açık alanda kalmak zorunda kalınıyorsa, araç üzerine kalın koruyucu battaniyeler veya özel dolu örtüleri sermek faydalı olabilir. Bu tür örtüler darbeyi emerek göçük oluşumunu azaltır.
Köprü altları, benzin istasyonu tentesi, kapalı otopark girişleri gibi geçici korunaklı alanlar dolu yağışı anında sığınılacak yerler olarak değerlendirilebilir. Ancak ani sele karşı da dikkatli olmak gerekir.
Ağaç altına park etmek dolu tanelerine karşı koruma sağlamaz çünkü ağaç dalları dolu tanelerini durduramaz. Ayrıca dal kırılması riski de ek hasar oluşturabilir.
Dolu hasarım var, boyasız onarım olur mu?
Dolu tanelerinin büyüklüğüne ve çarpma şiddetine bağlıdır. Boya hasarı yoksa, sacda çatlama veya aşırı gerilme yoksa genellikle boyasız onarım mümkündür. Ancak ağır dolu hasarlarında bazı göçüklerde boya hasarı oluşabilir. Kesin karar için aracınızı incelenmesi gerekir.
Dolu hasarı için aracımı hemen yaptırmalı mıyım?
Dolu hasarı bekleyebilen bir hasar türüdür. Ancak bekleme süresinde paslanma riski yoktur çünkü boya bütünlüğü bozulmamışsa metal korunuyordur. Yine de aylar geçtikçe göçüklerin kenarlarında zamanla gerilme artabilir. En doğrusu hasar oluştuktan sonra bir an önce tespit yaptırmaktır.
Dolu hasarı onarımı için araç kaç gün serviste kalır?
Hasarın büyüklüğüne göre değişir. Hafif hasarda aynı gün, orta hasarda 1-3 gün, ağır hasarda 3-7 gün serviste kalabilir.
Dolu hasarı sigorta kapsamında mı?
Kasko sigortanız varsa dolu hasarı genellikle teminat altındadır. Ancak poliçenizin doğal afetler, fırtına veya dolu teminatını içerdiğinden emin olun. Trafik sigortası dolu hasarını karşılamaz.
Aracımda yüzlerce dolu göçüğü var, hepsi tek tek düzeltilecek mi?
Evet, boyasız göçük onarımında her bir göçük tek tek düzeltilir. Bu zaman alan bir işlemdir ancak sonuç mükemmeldir. Ustalarımız sistematik bir şekilde tüm göçükleri düzeltir.
Dolu hasarı aracımın değerini düşürür mü?
Boyasız onarım yapıldığında orijinal boya korunduğu için aracın değeri düşmez. Boyalı onarım yapılırsa ikinci el değerinde bir miktar düşüş olabilir. Bu nedenle mümkün olduğunca boyasız onarım tercih edilmelidir.
En büyük dolu hasarı hangi bölgelerde olur?
En yoğun hasar genellikle aracın tavan bölgesinde olur çünkü dolu yukarıdan direkt olarak tavana düşer. Kaput, bagaj ve yan cam yakınları da sıklıkla hasar gören bölgelerdir.
Dolu yağışı sonrası aracınızda oluşan göçükler için doğru adrestesiniz. Öncelikle aracınızın hasar tespitini yapıyor, boya durumuna göre en uygun onarım yöntemini belirliyoruz. Mümkün olduğunca boyasız onarım tercih ediyor, aracınızın orijinal boyasını koruyarak ekonomik ve hızlı çözüm sunuyoruz. Aracınızı getirin, dolu hasarını birlikte değerlendirelim.
